Το κομμάτι που αφορά στην επιλογή των αθλητών-τριών για την ενόργανη, είναι τόσο μεγάλο που θα μπορούσαμε να μιλάμε μέρες γι’ αυτό.
Ασφαλώς εδώ δεν έχουμε την πολυτέλεια του χρόνου, ούτε θα χρειαστεί να εμβαθύνουμε, τόσο πολύ σ’ αυτό, αρκεί να γνωρίζουμε κάποιες βασικές κατευθύνσεις.
Τα περισσότερα από αυτά που θα σας αναφέρω παρακάτω, έχουν δοκιμαστεί στην πράξη, έχω όμως λάβει υπ’ όψη μου και κάποιες θεωρητικές πηγές, που όπως προανέφερα, αποτελούν για μένα μόνο κατεύθυνση.
Ο όρος ταλέντο στη γυμναστική δεν μπορεί να οριστεί ιιε σαφήνεια. Αυτό συμβαίνει γιατί έχουμε να κάνουμε με ένα αρκετά πολύπλευρο άθλημα και με τον παράγοντα άνθρωπο, ο οποίος πάντοτε είναι απρόβλεπτος και ευμετάβλητος. Ένας άλλος παράγοντας που μας επηρεάζει, είναι οι συνεχείς αλλαγές στους κώδικες βαθμολογίας κάθε τέσσερα χρόνια, που καθορίζουν το που θα πάει η γυμναστική, άρα και το τι ικανότητες ζητάμε από τους αθλητές, εμείς οι προπονητές.
Κι ένας ακόμα παράγοντας είναι η γεωγραφική θέση της χώρας στην οποία ζει ο κάθε αθλητής και η φυλή στην οποία ανήκει. Έτσι ο ιδανικός σωματότυπος για την ενόργανη αλλάζει κάθε φορά ανάλογα με το ποια χώρα κυριαρχεί στο παγκόσμιο στερέωμα. Τις δεκαετίες του ’60 και ’70, κυριαρχούσε ο βραχύσωμος σωματότυπος των Ιαπώνων, ενώ τις δεκαετίες του ’80 και ’90 ο κάπως πιο εύσωμος σωματότυπος των πρώην Σοβιετικών. Σήμερα κυριαρχούν και πάλι οι σχετικά βραχύσωμοι Κινέζοι και πάει λέγοντας.
Για να μην μπλεχτούμε όμως με πολλές θεωρητικές λεπτομέρειες θα σας περιγράψω με απλά λόγια το σωματότυπο, τις φυσικές ικανότητες και γενικά τα προσόντα που πρέπει να έχει ένας αθλητής-τρια για τη γυμναστική.
ΑΓΟΡΙΑ
Καλή ηλικία εκκίνησης για τα αγόρια, είναι περίπου τα 5-6 έτη.
- Θα πρέπει να είναι μέτριου αναστήματος δηλ. να καταλήξουν μεταξύ 1,50-1,70cm.
- Θα πρέπει να είναι όσο το δυνατόν ελαφρύτεροι γίνεται, το βάρος βέβαια επηρεάζεται σημαντικά και από το ύψος.
- Θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα ταχείς, γρήγοροι. Η ικανότητα της ταχύτητας είναι αναντικατάστατη, είναι καθοριστική για το άλμα και το έδαφος αγοριών και για τα τρία όργανα των κοριτσιών και δεν επιδένεται μεγάλη βελτίωση με την προπόνηση.
- Θα πρέπει να είναι δυνατοί και ευλύγιστοι. Τόσο η δύναμη όσο και η ευλυγισία. επιδέχονται αρκετή βελτίωση ιιε την προπόνηση. Ψάχνουμε όμως για αθλητές που να έχουν από την αρχή και τις δύο ικανότητες σε ισορροπία, γιατί υπάρχει η περίπτωση η μία να λειτουργεί εις βάρος της άλλης. Η ευλυγισία της ωμικής ζώνης είναι αυτή που καλλιεργείται δυσκολότερα, γι’ αυτό πρέπει να την προσέξουμε ιδιαίτερα όταν κάνουμε τεστ επιλογής.
- Στα ψυχολογικά προσόντα του αθλητή συμπεριλαμβάνονται η τόλμη να δοκιμάζει επικίνδυνες ασκήσεις, η αντο/ή στην κούραση και στον πόνο και η φιλοδοξία να θέλει να κερδίσει και να πετύχει.
ΚΟΡΙΤΣΙΑ
Καλή ηλικία εκκίνησης για τα κορίτσια είναι τα 4-5 έτη.
- Θα πρέπει να είναι μέτριου αναστήματος δηλ. να
καταλήξουν μεταξύ 1,40-1,60cm. - Θα πρέπει να είναι όσο το δυνατόν ελαφρύτερες γίνεται, το βάρος επηρεάζεται και από το ύψος.
- Η ταχύτητα ιιαζί ιιε την ευλυγισία (ιδιαίτερα στην περιοχή της μέσης) είναι τα πλέον απαραίτητα χαρακτηριστικά και χρειάζονται σε ακόμα μεγαλύτερο βαθμό απ’ ότι στα αγόρια, γιατί όπως προαναφέρθηκε τα τρία από τα τέσσερα αγωνιστικά όργανα των γυναικών γίνονται κυρίως με τα πόδια και βασίζονται σ’ αυτές τις φυσικές ικανότητες.
- Στα ψυχολογικά προσόντα της αθλήτριας, συμπεριλαμβάνονται η τόλμη του να δοκιμάζει επικίνδυνες ασκήσεις, η αντοχή στην κούραση και στον πόνο και η φιλοδοξία να θέλει να κερδίσει και να πετύχει.
- Στα κορίτσια λόγω της χορογραφίας που περιλαμβάνεται και βαθμολογείται στα προγράμματα, παίζει πολύ σημαντικό ρόλο, η ικανότητα και η χάρη που μπορεί να έχει μια αθλήτρια στις κινήσεις της στα χορογραφικά- χορευτικά στοιχεία.
Για όλα τα παραπάνω υπάρχουν κάποια βασικά τεστ επιλογής, τα οποία μπορούμε να εφαρμόσουμε σε μικρά παιδιά, να τα συγκρίνουμε και με άλλα παιδιά ίδιας ηλικίας άλλων χωρών και να βγάλουμε κάποια συμπεράσματα.
Αυτά όμως τα συμπεράσματα όπως προανέφερα είναι πολύ σχετικά και δεν απορούν σε καμιά περίπτωση να καθορίσουν με σιγουριά την περαιτέρω εξέλιξη του αθλητή/τριας