Η ενόργανη γυμναστική βρίσκεται στην κορυφή των αθλημάτων, από πλευράς πλούτου κινήσεων. Θα μπορούσε να πει κανείς ότι η διδακτική όλων αυτών των κινήσεων, αποτελεί μια φοβερά δύσκολη και περίπλοκη διαδικασία.
Όσο όμως και αν ακούγεται πολύπλοκο, εμείς θα προσπαθήσουμε μέσα από συγκεκριμένη μέθοδο, να το απλοποιήσουμε και να το κάνουμε κατανοητό.
Για να πετύχουμε κάτι τέτοιο χρειαζόμαστε μια μέθοδο και πίσω από την μέθοδο μια φιλοσοφία, του γιατί κάνουμε αυτό που κάνουμε.
Τίποτα λοιπόν δεν θα γίνεται στην τύχη, δηλαδή όλα θα γίνονται με κάποιο σκοπό και για κάποιο λόγο.
Η γυμναστική βρίσκεται επίσης στην κορυφή των αθλημάτων, από πλευράς μεθοδικής και υψηλής τεχνικής.
Αν λοιπόν αφεθούμε στον κυκεώνα του πλήθους των ασκήσεων και των τεχνικών, το πιο πιθανό είναι να είμαστε αιωνίως χαμένοι και μπερδεμένοι.
Αν όμως από την αρχή βάλουμε τα πράγματα σε μια σειρά, μια πολύ λογική σειρά και ταξινομήσουμε της κινήσεις σε μεγάλες κατηγορίες, θα δούμε το τοπίο αμέσως να ξεκαθαρίζει.
Ναι, η γυμναστική είναι ένα δύσκολο και σύνθετο άθλημα, δεν είναι όμως τόσο πολύπλοκο όσο εκ πρώτης όψεως φαίνεται.
Ούτε ο προπονητής είναι πυρηνικός επιστήμων, που πρέπει να αποκτήσει «τις» γνώσεις για να διδάξει ενόργανη.
Πρέπει όμως να εκπαιδευτεί, πρέπει να μάθει, πρέπει να ψαχτεί και κυρίως πρέπει να ξέρει αυτό που κάνει γιατί το κάνει.
Άρα πρώτο βήμα η ύπαρξη λογικής και αιτίας, πίσω από κάθε τι που κάνουμε.
Να ξεκαθαρίσουμε εδώ, ότι δεν υπάρχει μια μέθοδος, ή ένας τρόπος, ή μια τεχνική. Υπάρχουν διάφορες, αλλά μια είναι η καταλληλότερη.
Μην παραξενευτείτε αν ακούσετε και από μας τους διδάσκοντες σε κάποια σημεία να λέμε διαφορετικά πράγματα. Ή αν αυτά που θα ακούσετε έρχονται σε αντίθεση με αυτά που ήδη ξέρετε, ή εφαρμόζετε, ή έχετε διδαχθεί. Αυτό άλλωστε είναι και θεμιτό. Θα παρακαλούσα να αποφύγουμε τις αντιπαραθέσεις, ειδικά για θεωρητικά ζητήματα. Σημειώστε τις απορίες, ή τις αντιρρήσεις σας και στο τέλος κάθε ενότητας μπορείτε να κάνετε ερωτήσεις.
Εδώ χρειάζεται διάκριση και γνώση, ώστε να ξεχωρίσουμε την καλύτερη μέθοδο αυτήν που λειτουργεί καλύτερα, και μέσα από μια λογική διαδικασία, φέρνει το σωστό αποτέλεσμα.
Καλύτερο λοιπόν στην γυμναστική είναι αυτό που έχει προοπτική εξέλιξης και προόδου τεχνικά και αυτό που δείχνει αριστοτεχνικά εκτελεστικά.
Πως το αναγνωρίζουμε;
Έχοντας εικόνα, αντίληψη και γνώση του που θέλουμε να φτάσουμε, δηλαδή που είναι ο στόχος.
Για παράδειγμα θέλω ο αθλητής μου όταν φτάσει στην κατηγορία ανδρών, να εκτελεί άλμα Τσουκαχάρα με διπλή πιρουέτα. Για να γίνει κάτι τέτοιο πρέπει να περάσει από συγκεκριμένα στάδια και μεθόδους, από τα οποία αν δεν περάσει, δεν θα πάει πολύ μακρύτερα από μια Τσουκαχάρα τεντωμένη στην καλύτερη περίπτωση…
Άρα δουλεύουμε από την αρχή, γνωρίζοντας ότι αυτό που κάνουμε σήμερα, θα μας πάει αύριο εκεί.
Ας διατυπώσουμε από την αρχή ότι ο προπονητής πρέπει να σκέφτεται πάντοτε απλά και όχι σύνθετα. Ότι ακόμα και η πιο περίπλοκη τεχνική, αναλύεται σε απλά μέρη και έχει όπως θα δούμε παρακάτω ΣΗΜΕΙΑ ΚΛΕΙΔΙΑ.
Με τον όρο σημεία κλειδιά, αναφέρομαι στα κρισιμότερα, καθοριστικότερα σημεία από πλευράς τεχνικής και μεθοδολογίας.
Δηλαδή αυτά που καθορίζουν την περαιτέρω πορεία εξέλιξης της κίνησης και σε αυτά τα σημεία θα πρέπει να επικεντρώσουμε την προσοχή μας.
Όπως θα διαπιστώσετε στην πορεία, θα χρησιμοποιήσω όσο το δυνατόν πιο απλουστευμένους και εκλαϊκευμένους όρους, θα μιλήσω την γλώσσα των προπονητών, των αθλητών και γενικά την γλώσσα της προπόνησης.
Γι αυτό θα πρότεινα να αποτυπώνετε όσα περισσότερα μπορείτε από αυτά που θα παρουσιάζουμε, με όποιον τρόπο μπορείτε (εικόνα, ήχο, χαρτί).
Πρώτο κριτήριο λοιπόν στην προπονητική καριέρα κάποιου, είναι το να έχει περάσει από όλες τις αγωνιστικές κατηγορίες από την Δ’ μέχρι την Α’ και όχι μια φορά αλλά περισσότερες. Έτσι αποκτά την εμπειρία αλλά και την γνώση, του που πρέπει να φτάσει, άρα και πως πρέπει να δουλέψει για να φτάσει εκεί.
Την εμπειρία την αποκτά κάποιος μέσα στο γυμναστήριο, παρακολουθώντας προπονήσεις και αγώνες, αλλά και ρωτώντας τους εμπειρότερους, ή θητεύοντας ως βοηθός δίπλα σε κάποιον έμπειρο προπονητή, ψάχνοντας καθημερινά στο διαδίκτυο για νέες τεχνικές, νέες μεθόδους, διαβάζοντας βιβλία και με επισκέψεις σε χώρες που έχουν αναπτύξει το άθλημα της ενόργανης.
Ας δούμε στη συνέχεια ποια είναι τα γνωστικά, αλλά και ποιοτικά χαρακτηριστικά που πρέπει να αναπτύξει ο προπονητής-τρια στην ενόργανη.
Το πρώτο χαρακτηριστικό είναι η αγάπη του για την γυμναστική(τρέλα). Δηλαδή η γυμναστική να είναι το κυρίαρχο μέλημα του. Να μελετάει, να προβληματίζεται, να ψάχνει, να ρωτάει και συνεχώς να βελτιώνεται, με στόχο να φτάσει στο ψηλότερο τεχνικά επίπεδο παγκοσμίως. Για να επιτευχθεί κάτι τέτοιο, χρειάζεται θέληση, άπειρη δουλειά και επιμονή, μερικές φορές μέχρι το σημείο του ψυχαναγκασμού. Μια τέτοια ικανότητα δεν την έχουν όλοι και θα μπορούσα να την περιγράψω, όπως κάνουμε και για τους αθλητές, ως ταλέντο του προπονητή.
Πρέπει να έχει βασικές γνώσεις των εννοιών της Μηχανικής, όπως ταχύτητα, επιτάχυνση, είδη περιστροφών κ.λ.π., αλλά εφαρμοσμένες στην πράξη.
Πρέπει να είναι εκπαιδευμένος στους τρόπους βοήθειας κατά την εκτέλεση των ασκήσεων.
Πρέπει να γνωρίζει την μεθοδική διδασκαλίας των ασκήσεων, δηλαδή την σειρά και τις βοηθητικές προασκήσεις, που αποτελούν σημεία κλειδιά για την εκμάθηση δυσκολότερων ασκήσεων.
Πρέπει να έχει ειδικές γνώσεις παιδαγωγικής και ψυχολογίας, για να δημιουργεί μια υγιή σχέση με τους αθλητές του.
Μπορεί να πει κανείς, ότι ο προπονητής της ενόργανης πρέπει να είναι ιδιαίτερα πολύπλευρος και πολυμελετημένος. Τέτοια χαρακτηριστικά όπως καταλαβαίνετε, δεν αναπτύσσονται από την μια μέρα στην άλλη, γι αυτό οπλιστείτε με υπομονή, επιμονή, θέληση και κυρίως αγάπη για την γυμναστική.
Κλείνοντας αυτήν την εισήγηση, θα ήθελα να επισημάνω ότι ο αθλητής-τρια, είναι ο καθρέφτης του προπονητή. Είναι τα αθλητικά δημιουργήματα μας και εκφράζουν κινητικά την προπονητική άποψη που έχουμε για την γυμναστική. Στην ουσία οι αθλητές-τριες μας, είναι η εικόνα αυτού που έχουμε στο μυαλό μας για το τι σημαίνει γυμναστική.
Τέλος ένας πολύ σημαντικός λόγος που θα πρέπει να είμαστε πολύ ενημερωμένοι και προσεκτικοί σ’ αυτά που διδάσκουμε στους αθλητές-τριες, είναι ότι δεν επιτρέπονται λάθη.
Ο αθλητής-τρια έχει μια ευκαιρία, μία καριέρα και ότι μαθευτεί λάθος πολύ δύσκολα διορθώνεται, σε αντίθεση με τον προπονητή, που μπορεί να δοκιμάσει και ξαναδοκιμάσει και με άλλους αθλητές, ξανά και ξανά.